Wat is psychotrauma

Mensen die in levensbedreigende omstandigheden verkeren of andere onverwachte en schokkende gebeurtenissen meemaken, worden geconfronteerd met intense gevoelens van angst, onmacht, kwetsbaarheid en hulpeloosheid.

Als gevolg daarvan kunnen mensen klachten ontwikkelen. Veelal verdwijnen die vanzelf, maar niet bij iedereen.

Ernstige, schokkende gebeurtenissen worden ook wel psychotrauma’s genoemd. Psychotrauma’s kunnen voort komen uit uiteenlopende situaties. Dit kunnen onder andere zijn: lichamelijk geweld, seksueel geweld, huiselijk geweld, martelingen, opsluiting, ernstige ongevallen, oorlogen, rampen, gijzelingen.

Gevoel van dreiging

Na een schokkende gebeurtenis voelt het in veel gevallen nog lang er na, alsof de gebeurtenis weer opnieuw kan plaatsvinden. De gebeurtenis is verleden tijd, maar door de gevoelens van spanning, angst en onrust, en de beelden die steeds weer naar boven komen, lijkt het alsof de dreiging nog steeds aanwezig is.

Herbeleving

Veel mensen herbeleven de situatie waarin ze het psychotrauma opliepen, en uiten dat in psychische of lichamelijke reacties, bijvoorbeeld in nachtmerries, of overdag in steeds weer moeten denken aan de gebeurtenis, flash backs, hyperventilatie- of angstaanvallen. Dat kan spontaan gebeuren, maar ook wanneer iets of iemand aan die situatie doet terugdenken.

Vermijding

Het is gebruikelijk dat mensen met een psychotrauma proberen om de angstige gevoelens die met het trauma te maken hebben, te vermijden of weg te drukken. Dat kan soms ook leiden tot het 'wegdrukken' van bepaalde herinneringen of tot vervreemding van eigen gevoelens.

Prikkelbaar en overmatig alert

Ook treedt vaak prikkelbaarheid op. Mensen zijn snel boos, vaak erg gespannen en schrikachtig. Ze slapen slecht. Ook zijn ze overmatig oplettend en alert, treden er vaak schuldgevoelens op, vaak zonder reden en schamen mensen zich om wat er is gebeurd.

Wanneer deze klachten vier weken na de gebeurtenissen nog steeds bestaan, dan kan er sprake zijn van de diagnose Post Traumatisch Stress Stoornis (PTSS). Daarvan spreken we wanneer er meerdere van boven genoemde klachten optreden, die langdurig aanhouden en het normaal functioneren verstoren.